Fizyka 1aLO_G

Proszę zapoznać się z rozdziałem 4.6. z podręcznika: “Bomba jądrowa, energetyka jądrowa” i zrobić notatkę
w zeszycie. Szczególną uwagę proszę zwrócić na zasadę działania i budowę reaktora jądrowego oraz korzyści
i zagrożenia związane z energetyką jądrową. Dodatkową pomoc może stanowić lekcja z epodręcznika.

(25.03.2020) Proszę potraktować podany wcześniej temat jako dzisiejszy, ponieważ pojawiły się wątpliwości dotyczące legalności wprowadzania nowych zagadnień w okresie od 12 do 24 marca .

(1.04.2020) Proszę zapoznać się z treścią rozdziału 4.7 podręcznika, ale tylko w części dotyczącej reakcji termojądrowych (str. 217-222) oraz zrobić krótką notatkę w zeszycie. Można też skorzystać z epodręcznika.

(8.04.2020) Dzisiejszy temat to „Zastosowania fizyki jądrowej”. O niektórych zastosowaniach już mówiliśmy
(np. o energetyce i o broni jądrowej). Istnieje natomiast jeszcze wiele innych zastosowań. Są one opisane w różnych tematach w podręczniku i przez to nieco trudno je wyszukać. Dlatego proponuję skorzystanie z epodręcznika, gdzie niektóre zastosowania są opisane (nieco chaotycznie) w ramach jednego tematu. Bardziej uporządkowany, ale “suchy” opis znajdziecie na Wikipedii.
Proszę pamiętać o potwierdzaniu „obecności”.

(15.04.2020) Zakończyliśmy dział dotyczący fizyki jądrowej, przechodzimy do zagadnień związanych z astronomią. Proszę zapoznać się z tematem „Jak zmierzono odległości do Księżyca, planet i gwiazd?” (str. 70-78). Trygonometrię mieliście już na matematyce, zatem ze zrozumieniem paralaksy i sposobu jej wykorzystania nie będzie chyba problemu. Można też skorzystać z epodręcznika. Proszę zwrócić uwagę na jednostki odległości stosowane w astronomii: jednostkę astronomiczną i rok świetlny. W epodręczniku jest też wprowadzony parsek, ale ta jednostka nie jest obowiązkowa. Jeśli chodzi o paralaksę można dodatkowo skorzystać z tego mini-wykładu, a dla zainteresowanych polecam ten film.

(22.04.2020) Proszę zapoznać się z tematem „Księżyc – nasz naturalny satelita” (str. 79-86 w podręczniku) i zrobić notatkę. Szczególną uwagę proszę zwrócić na powstawanie faz Księżyca oraz warunki zajścia zaćmień Słońca i Księżyca. Zagadnienie dobrze jest też przedstawione w epodręczniku, choć autorzy nie omówili zaćmień Słońca. Warto też zapoznać się z warunkami panującymi na Księżycu.
UWAGA: w starszych wydaniach podręcznika na stronie 85 w podsumowaniu jest błąd; w punkcie 2 powinno być „tylko w czasie nowiu”.

(29.04.2020) W związku z kolejnym przedłużeniem okresu nauczania na odległość, przypominam o konieczności potwierdzania zapoznania się z tematem (czyli formalnie: potwierdzania obecności na zajęciach). W przypadku fizyki odbywa się to poprzez przesłanie do mnie krótkiej wiadomości do końca tygodnia, w którym przypadała dana lekcja. Przypominam mój adres: a-fafara@o2.pl. W poprzednich tygodniach takie potwierdzenie otrzymałem od około 10 osób. Oznacza to, że reszta ma zapisaną nieobecność(!).
Dziś proszę zapoznać się tematem „Świat planet” (str. 87 i nn. w podręczniku). Zagadnienie ruchu planet można sobie przypomnieć i uzupełnić korzystając z epodręcznika. Szczególną uwagę proszę zwrócić na kolejność i krótką charakterystykę planet naszego Układu. Warto też trochę wiedzieć o innych obiektach Układu Słonecznego. Całkiem dobrze (mimo niewielkich nieścisłości) i krótko Układ Słoneczny jest przedstawiony tu.
UWAGA! Praca na ocenę. Należy napisać krótki tekst (jedną, maksymalnie dwie strony w zeszycie) o jednej z planet Układu Słonecznego. Każdy opisuje planetę o numerze n = R + 1, gdzie n jest numerem planety licząc od Słońca, a R jest resztą z dzielenia numeru z dziennika przez 8 (np. 35 / 8 = 4 reszty 3; 3 + 1 = 4 czyli Mars). Będziecie korzystać z różnych źródeł, ale proszę napisać własny tekst, porządną polszczyzną, bez błędów. Pracę należy przysłać do 5 maja; kto nie przyśle otrzymuje jedynkę. Przysłanie pracy będzie jednocześnie potwierdzeniem „obecności” – nie trzeba wysyłać kolejnego maila.

(6.05.2020) Kontynuujemy zmagania z astronomią, dziś temat „Nasza Galaktyka” (str. 230-234 w podręczniku). Nasza Galaktyka (pisana wielką literą) czyli Droga Mleczna jest jedną z wielu miliardów galaktyk spiralnych w obserwowalnym Wszechświecie. Proszę zwrócić uwagę na jej kształt i rozmiary oraz na położenie Układu Słonecznego w Galaktyce. Przy zapoznawaniu się z tematem można skorzystać z epodręcznika. Polecam też dobrze zrobiony film o Drodze Mlecznej.
Przejrzałem (jeszcze nie sprawdziłem) przysłane prace. Okazało się, że niektórzy zapomnieli, jak dzieli się z resztą i przysłali opis innych planet niż wynika to z podanego algorytmu. Z tymi osobami będę się kontaktował indywidualnie, natomiast prawidłowo przysłane prace sprawdzę w najbliższym tygodniu.

(13.05.2020) Temat dzisiejszej lekcji “Inne galaktyki” znajdziecie w podręczniku na stronach 235-238. Proszę się z nim zapoznać i zrobić krótką notatkę. Więcej o galaktykach i ich ewolucji można się dowiedzieć z tego filmu. Jeśli ktoś jest zainteresowany, może obejrzeć inne filmy o podobnej tematyce, np,. ten czy ten.
Wbrew obietnicy sprzed tygodnia nie sprawdziłem jeszcze Waszych prac – więcej czasu niż przewidywałem zajęło mi sprawdzanie wcześniej zadanych prac z innych klas. Formalnie (zgodnie ze statutem) Wasze prace powinienem sprawdzić najpóźniej  do 19 maja.

(20.05.2020) Proszę zapoznać się z tematem “Prawo Hubble’a” (str. 239-241 w podręczniku). Prawo Hubble’a zwane jest też prawem Hubble’a–Lemaître’a. Trzeba mieć świadomość, że odkrycie ucieczki galaktyk przez Edwina Hubble’a spowodowało rewolucję w astronomii. Wcześniej znakomita większość naukowców (w tym A. Einstein) była przekonana, że Wszechświat jest statyczny i wieczny. Jedynie nieliczni (np. Lemaître) sugerowali, że Wszechświat – w dużej skali czasowej – ulega zmianom. W tym wypadku okazało się, że ci nieliczni byli bliżej prawdy, niż większość, czyli : w nauce nie ma demokracji!
Warto też zdawać sobie sprawę, że wyznaczanie stałej Hubble’a jest bardzo trudne ze względu na problemy z pomiarem odległości do galaktyk. Jest to o tyle istotne, że na podstawie stałej Hubble’a określany jest wiek Wszechświata.

(27.05.2020) Tematem dzisiejszej lekcji jest „Teoria Wielkiego Wybuchu” (str. 242-243 w podręczniku). Proszę zwrócić szczególną uwagę na wiek Wszechświata oraz fakty obserwacyjne potwierdzające teorię Wielkiego Wybuchu (“Podsumowanie” na stronie 243). Przy zapoznawaniu się z tematem można skorzystać z punktów 4 i 5 z rozdziału „Ewolucja Wszechświata” z epodręcznika.
UWAGA! Praca na ocenę: „Uzasadnienie teorii Wielkiego Wybuchu”. Na podstawie podręcznika, epodręcznika i ewentualnie innych źródeł proszę napisać krótki tekst (ok. 1 strony w zeszycie), w którym będzie przedstawione, jak poszczególne fakty obserwacyjne uzasadniają teorię Wielkiego Wybuchu. Prace proszę przesłać do 3 czerwca lub w formie papierowej przekazać mi podczas konsultacji w pierwszym tygodniu czerwca. Tym razem proszę pilnować terminu.

(3.06.2020) Dziś wprowadzamy temat “Gwiazdy – typy i ewolucja”. Tematu tego nie ma w podręczniku, zatem będziemy się opierać na innych źródłach.
Najbliższą nam gwiazdą jest oczywiście Słońce. Widzimy je zupełnie inaczej niż inne gwiazdy, bo w porównaniu z nimi znajduje się bardzo blisko. Światło ze Słońca dociera na Ziemię w czasie 500 s. Z najbliższej Słońcu gwiazdy zwanej Proxima światło biegnie do nas ponad 4 lata. Do określania odległości do gwiazd stosujemy jednostki odległości (wprowadzone w temacie z 15 kwietnia): rok świetlny i parsek.
Liczba wszystkich gwiazd może być tylko szacowana (a są to liczby idące w miliardy bilionów) i prawdopodobnie nigdy nie poznamy jej dokładnej wartości. Gwiazdy mają rozmaite rozmiary i temperatury. Porównanie wielkości obiektów astronomicznych (nie tylko gwiazd) można obejrzeć w tej prezentacji.
Gwiazdy ciągle się zmieniają: powstają z obłoków pyłu międzygwiezdnego, żyją przez miliardy lat i umierają. Typy gwiazd i ich ewolucja przedstawiona jest w tym podręczniku. Na wskazanej stronie jest też króciutki film przedstawiający ewolucję gwiazd. Również nasze Słońce kiedyś zgaśnie, choć według teorii jeszcze przez około 4 mld lat będzie świecić w miarę stabilnie. Osobom zainteresowanym tematem proponuję obejrzenie tego filmu.
Przypominam, że dziś mija termin nadsyłania prac na ocenę. Razem z oceną z “Uzasadnienia teorii Wielkiego Wybuchu” prześlę każdemu przewidywaną ocenę końcową z fizyki.

(17.06.2020) Nauczyciel na egzaminie maturalnym.

(24.06.2020) Dziś temat na podsumowanie nauki fizyki: “Fizyka w życiu codziennym”. Fizyka jest jedną z nauk zajmujących się badaniem otaczającego nas świata i wielu uważa, że jest to “nieprzydatna teoria”. W rzeczywistości liczne otaczające nas przedmioty nie powstałyby bez rozwoju fizyki oraz innych nauk przyrodniczych i technicznych. Bez znajomości fizyki (czy ogólniej: nauki) łatwo jest zrobić młotek czy siekierę, trudniej zbudować rower czy samochód, ale skonstruowanie komputera czy telefonu komórkowego bez wiedzy naukowej i współpracy wielu ludzi jest już niemożliwe. Fizyka jest też wykorzystywana w wielu dziedzinach ludzkiej działalności, które nie są bezpośrednio związane z techniką, ale często korzystają z jej osiągnięć, np. w sporcie.
I jeszcze jedna sprawa w nawiązaniu do pojęcia “teoria”. Trzeba mieć świadomość, że dość powszechne jest fałszywe przekonanie, że teoria to coś odległego od życia, coś spekulatywnego, a według niektórych wręcz coś będącego przeciwieństwem praktyki. Tymczasem takie rozumienie tego słowa nie ma nic wspólnego z pojęciem teorii w nauce. Na gruncie nauki (a w szczególności fizyki) teoria to logiczny zespół zdań, które są uzasadnione przez praktykę (czyli doświadczenia lub obserwacje). Bardzo dobrze to zagadnienie jest przedstawione w tym filmie.
Życzę wszystkim powodzenia w dalszej nauce.